Metalen met een verschillende potentiaal (lees "hoogwaardigheid") kunnen onder water in contact komen met elkaar en vormen onderling een elektrische stroom. Het water functioneert als geleider.
Het metaal met de laagste potentiaal in dit galvanische stroomstelsel is de anode en zal corroderen.
Ook in een stuk plaatstaal met plekken van verschillende potentiaal kan een corrosie cel ontstaan. Elk schip afgemeerd of varende in zout, brak of zoet water staat bloot aan het risico van corrosie en de schade kan zeer kostbaar zijn. 
Hoe kan ik het zien?
Heb ik een elektrisch probleem? Kortsluiting wordt vaak gezien als de oorzaak van corrosie, terwijl vaak het potentiaal verschil de oorzaak is.
Kortsluiting wordt veroorzaakt door een stroomlek van de accu die loopt via de huid van het schip of een huiddoorvoer, door het water naar de schroef en terug kan lopen via de massa van de motor; dit veroorzaakt "elektrolytische corrosie". 
De oorzaak kan een slecht gemonteerde en geïsoleerde ankerlier of boegschroef zijn. Wat kan men doen om corrosie te voorkomen?

De keuze van materialen is van groot belang bij de constructie van het schip. Ontwerpers en bouwers zullen altijd proberen zoveel mogelijk materialen te gebruiken met gelijke potentiaal en wanneer dit niet mogelijk is behoren deze materialen geïsoleerd te worden van elkaar.
Vooral bij het vervangen en monteren van accessoires moet men letten op de keuze van bevestigingsmaterialen, deze moetenminimaal gelijkwaardig zijn, borg ringen en split pins e.d. van de beste kwaliteit. (r.v.s 316/A4) Het verfsysteem op ieder schip is de eerste goede beschermer tegen corrosie. 
Volg altijd het advies van Uw verfleverancier. Verzeker U van het aanbrengen van een goede anti-corrosie primer als U een anti-fouling gebruikt. Koper-basis anti-fouling mag nooit direct op onbeschermde metalen aangebracht worden.Bij gebruik van op plantaardige oliën gebaseerde verf (tegenwoordig weinig toegepast) kan men geen kathodische bescherming toepassen daar deze het verfsysteem aantast.
Ook zink-basis verf is niet aan te bevelen onder water omdat deze snel beschadigd en dan plekken onbeschermd laat, bovendien werkt hier kathodische bescherming d.m.v. anoden niet efficiënt.Een goed elektrisch systeem en de juiste wijze van montage van elektrische accessoires

•Gebruik uitsluitend goed geïsoleerde bedrading van de juiste dikte. Te dunne draden veroorzaken weerstand,verhitting en voltage verlies.

•Gebruik voldoende kabelclips en -snoeren om kabelbreuk en-moeheid te voorkomen.

•Gebruik corrosie bestendige draadconnectors en houd ze schoon en zet ze goed vast.

•Bevestig uitsluitend de hoofd voedingkabels op de accu.

•Plaats altijd een hoofdschakelaar.

•Ieder circuit van de accu dient gezekerd te worden met zekering of overbelasting automaat.

•Leg nooit bedrading in natte ruimtes zoals bilge, kettingbak of badkamer.

•Let op bij het later toevoegen van accucircuits dat dezelfde en juiste wijze van montage wordt toegepast.

•Reparaties en veranderingen aan het elektrisch systeem dient uitgevoerd te worden d o o r een kundige scheepselectriciën.

Doorlopend onderhoud aan Uw boot is essentieel. Metaal, verfsysteem en elektrische installatie behoeven allen regelmatige controle. 
Let ook op de plaatsen rond de waterlijn! Hier wordt het verfsysteem snel beschadigd terwijl deze plek slecht of niet beschermd wordt door Uw anodes.

Kathodische bescherming is een electrochemisch proces dat de natuurlijke reactie(corrosie) stopt van metalen in een bepaalde omgeving door een krachtigere electrochemische cel aan te brengen dan de oorspronkelijke corrosie cel. Alle metalen gebruikt in de scheepsbouw staan bloot aan corrosie, maar als U de volgende instructies opvolgt en MGDUFF anoden monteert bent U verzekerd van maximale bescherming. Anoden (die opgeofferd worden) worden bevestigd of verbonden aan het metaal wat beschermd moet worden. Daar de anode lager in potentiaal is dan het te beschermen metaal wordt het metaal kathode en zal de anode oplossen i.p.v. het metaal. In een correct gemonteerd MGDUFF kathodisch beschermingssysteem zal alleen corrosie plaats vinden op de anode die eenvoudig vervangbaar is. Met "verbinden" wordt bedoeld het daadwerkelijk verbinden van de anode met moeilijk bereikbare onderdelen zoals schroefas en roerkoning. Een goede verbinding tussen anode en onderdeel is essentieel voor maximale bescherming. Verschillende factoren bepalen de keuze van het te monteren katodische beschermingssysteem. Ten eerste de omgeving waarin het schip zich bevindt, ten tweede het soort van de constructie van het schip en tenslotte de periode gedurende het schip beschermd dient te zijn, d.w.z. tot het schip voor onderhoud uit het water komt. VERPLAATSEN TUSSEN ZOET EN ZOUT WATER. Schepen die zich verplaatsen tussen zoet en zout water moeten hiermee rekening houden bij de keuze van het kathodische beschermingssysteem. Zoet water heeft een hogere weerstand dan zout water , in zoet water heeft men dus krachtigere anoden nodig d.w.z anoden met een zeer lage potentiaal ; aluminium of nog lager magnesium. Bovendien vormen zink anoden en in mindere mate aluminium in zoet water een witte corrosie korst op de anode die de werking volledig stopt, zelfs bij terug keer op zout water. Belangrijk dus om deze witte laag er af te borstelen of de anoden te vernieuwen. Een algemene keuze is; zink voor zout water, aluminium voor zoet en brak water en een korte periode in zout water, magnesium uitsluitend voor zoet water. Magnesium is de enige krachtige anode die Uw schip voldoende beschermt in zoet water. Pas op ; in zout water werken ze "te"goed en kunnen de anoden in een zeer korte periode opgelost zijn, bovendien kunnen zij dan het verfsysteem aantasten.

Zink anoden voor schepen in zout water ; zeewater.

Aluminium anoden voor schepen in brak water ; o.a. IJsselmeer, riviermondingen.

Magnesium anoden voor schepen die permanent in zoet water zijn ; binnenwater.

Om te bepalen hoeveel anoden wij nodig hebben dient de oppervlakte van het onderwaterschip berekend te worden.
De oppervlakte van het onderwaterschip: Deze verkrijgt men door het vermenigvuldigen van de lengte van de waterlijn met de som van 
de breedte en diepgang. Deze berekening is toepasbaar op de meeste motorschepen en zeiljachten. 
Zodra de oppervlakte van het onderwaterschip bekend is kan men in een tabel het aantal benodigde anoden vinden.

Bron: 

http://www.stepmarksoftware.ltd.uk/mgduff/Nederlands-Colour.pdf
MGDuff International Ltd., 1 Timberlaine Estate, Quarry Lane, Chichester, West Sussex. PO19 8PP
Tel: 44 (0)1243 533336 Fax: 44 (0)1243 533422
Email: sales@mgduff.co.uk
Web: www.mgduff.co.uk

Corrosie, oorzaak en bestrijding

Oorzaak van corrosieverschijnselen
Chemische corrosie
Elektrochemische corrosie
Verschijningsvormen van corrosie
Omstandigheden die corrosie versnellen
Vertragen van corrosie
Bestrijden van corrosie

Wanneer ijzer wordt blootgesteld aan de buitenlucht gaat het geleidelijk over in een bruin, poreus product, roest. Ook veel andere metalen worden op soortgelijke wijze aangetast. Men spreekt dan meestal niet van roesten, maar van corrosie.
De corrosieproducten van koper zijn zwart of groen, van zink en lood zijn ze grijs en van aluminium zijn ze wit of geelwit en poederachtig. In al deze gevallen blijkt dat een deel van het metaal wordt omgezet in corrosieproducten en dat daarbij metaal verloren gaat. In veel gevallen kunnen daarbij gaten en putten ontstaan.
Bij onderzoek blijkt dat steeds de omgeving, het milieu, medewerking moet verlenen om corrosieverschijnselen mogelijk te maken. Dit milieu kan zijn de atmosfeer, water en een grote reeks chemische producten.
Onderzoek heeft verder uitgewezen dat veel corrosieverschijnselen niet alleen chemische verschijnselen zijn, maar dat zich daarbij ook elektrische processen afspelen. Men spreekt dan van elektrochemische corrosie.
Corrosie is vrijwel nooit gewenst.
Corrosie gaat altijd uit van het oppervlak van het metaal en vreet dan naar binnen.
Met deze gegevens in handen kunnen we nu een definitie opstellen van corrosie:

Corrosie is een ongewenste chemische of elektrochemische aantasting van een metaal, uitgaande van het oppervlak

2.1 Oorzaak van corrosieverschijnselen

De meeste metalen die technisch worden gebruikt zijn onedele metalen. Dit komt omdat ze op aarde veel meer voorkomen dan de edele metalen, zoals goud, zilver en platina. Daardoor zijn ze goedkoper.
De onedele metalen komen maar zelden voor in gedegen toestand, dat wil zeggen als metaal. Meestal moet men ze winnen uit hun ertsen, dat zijn chemische verbindingen, vaak oxiden van die metalen.
Men moet moeite doen (energie toevoeren) om een onedel metaal uit zijn erts vrij te maken. Hoe onedeler het metaal is, hoe groter de vrijmakingsenergie die ervoor nodig is: koper weinig, ijzer meer: aluminium en magnesium veel. Onedele metalen, die door de mens zijn vrijgemaakt uit hun ertsen, bevinden zich op aarde op de bodem van een oceaan van verontreinigde lucht. Deze is in staat het metaal aan te tasten en als we er niets aan doen keert het na enige tijd naar zijn ertstoestand terug.
Dat komt omdat de vrijgemaakte metalen zich op aarde in een hogere energietoestand bevinden dan waarin ze van nature voorkomen.
Er is een vaste natuurwet, die tal van verschijnselen, die 'vanzelf' verlopen, verklaart. Deze natuurwet luidt:

Elk systeem in de natuur streeft naar een zo gering mogelijke energie-inhoud.

Men kan ook zeggen: streeft naar maximum entropie, dat is een term uit de thermodynamica.
Het systeem metaal plus zuurstof heeft een grotere energie-inhoud dan het systeem metaaloxide. Daarom zal een onedel metaal in aanwezigheid van zuurstof ernaar streven metaaloxide te worden.
Dit is de verklaring waarom corrosieverschijnselen schijnbaar vanzelf verlopen.

Er kunnen maatregelen worden genomen om de terugkeer van onedele metalen naar hun ertstoestand te vertragen of gedurende lange tijd te verhinderen. Tot de meest effectieve maatregelen behoren de oppervlaktebehandelingen van metalen. Zonder deze oppervlaktebehandelingen zouden deze metalen in de praktijk niet bruikbaar zijn.

2.2 Chemische corrosie

Corrosieverschijnselen, waarbij uitsluitend chemische invloeden werkzaam zijn, treft men bij de dagelijkse omgang met metalen weinig aan.
De meest voorkomende vorm daarvan is de aantasting van metalen bij verhitting in de lucht. Men spreekt dan meestal van oxidatie.
Oxidatie van metalen, die in de lucht verhit worden, is een chemische reactie met zuurstof. Deze reactie verloopt snel bij hoge temperatuur, zoals bij gloeibewerkingen.
Op koper of ijzer ontstaan dan zwarte of donkergrijze oxidelagen.
Zuiver chemische corrosie treft men verder eigenlijk alleen aan in contact met bepaalde agressieve chemicaliën, zoals voorkomen in de chemische industrie.

2.3 Elektrochemische corrosie

Bij elektrochemische of natte corrosie van metalen treden naast chemische, ook elektrische verschijnselen op.
Er zijn meer elektrochemische verschijnselen dan corrosie. Wij noemen bijvoorbeeld de galvanotechniek (vernikkelen en verchromen), de werking van een elektrische batterij (beter: elektrisch element) en ook het opladen en stroom afnemen van een accu.
Het allereerste elektrische element dat ooit werd vervaardigd is het element van Volta. Dit bestaat uit een glazen bakje met verdund zwavelzuur, waarin een stukje zink en een stukje koper zijn geplaatst. Verbindt men deze twee metalen met een metaaldraad, dan gaat hierdoor een elektrische stroom lopen. Bij deze stroomlevering wordt het stukje zink aangetast.
In het element van Volta zijn de drie bestanddelen die nodig zijn voor het optreden van elektrochemische corrosie duidelijk aanwezig:

- eerste metaal (koper)
- tweede metaal (zink)
- de elektroliet (verdund zwavelzuur).

Een elektroliet is water, waarin stoffen zijn opgelost die dit water elektrisch geleidend maken. Dit zijn in het algemeen zuren, basen of zouten. (Zuiver water is een elektrische isolator.)
De metalen in een elektrisch element behoeven niet noodzakelijk koper en zink te zijn. Dat kunnen in feite alle metaalcombinaties zijn. Een
Zaklantaarnbatterij bestaat uit een zinken busje, met een koolstaaf en daartussen een vochtige, chemische massa, de elektroliet.

Kiest men een willekeurige combinatie van twee metalen uit de spanningsreeks, dan zal in een elektrochemisch element altijd het metaal, dat aan de onedele kant staat, worden aangetast. Het metaal, dat het meest naar de edele kant staat, wordt niet aangetast, maar het wordt zelfs beschermd.
Onderstaande tabel. geeft een andere manier om bij elektrochemische corrosieverschijnselen te voorspellen welk metaal zal worden aangetast en welk niet. Bovendien is in deze tabel rekening gehouden met een aantal in de praktijk vaak voorkomende omstandigheden, die de optredende corrosie kunnen versnellen of eventueel zo kunnen vertragen, dat praktisch geen corrosie optreedt.

Tabel 2.2 De praktijk van corrosie bij metaalcombinaties

Elektrochemische corrosieverschijnselen berusten dus op de vorming van een elektrisch element. Combineert men twee metalen met elkaar en gebruikt men deze in een vochtige omgeving, dan is aan alle voorwaarden voldaan voor het vormen van een elektrisch element, waarbij één van deze metalen wordt aangetast. De plaats van de spanningsreeks bepaalt dan welk metaal dit zal zijn. Combineert men ijzer met koper, dan zal een corrosie-element ontstaan, waarbij het ijzer wordt aangetast. Combineert men echter hetzelfde ijzer met zink, dan zal zink, dat op een onedeler plaats in de spanningsreeks voorkomt, worden aangetast, terwijl het ijzer nu beschermd wordt.

2.3.1 Macro-elementen

Een macro-element (macro = groot) wordt gevormd, wanneer twee grotere stukken van verschillende metalen in een corroderende omgeving met elkaar in aanraking worden gebracht. Zulke gevallen doen zich voor, wanneer men een stalen bout draait in een koperen plaat, wanneer men messing schroeven gebruikt om aluminium gietstukken met elkaar te verbinden en wanneer men een zinken dakgoot ophangt met koperen beugels.
In een macro-element zijn de drie essentiële bestanddelen van een elektrochemisch element aanwezig: eerste metaal, tweede metaal en de elektroliet. Deze elektroliet is vocht uit de omgeving, dat altijd verontreinigd is door stoffen die in de lucht voorkomen (denk aan zure regen). Een voorwaarde is dat de metalen met elkaar in elektrisch contact zijn.

Wanneer de metaalcombinatie afgedekt is door een verflaag, zodat de elektroliet van het metaaloppervlak verwijderd wordt gehouden, ontstaat geen macro-element. Ook als de twee metalen elektrisch geïsoleerd van elkaar worden gehouden ontstaat geen element.
Dat zijn dus methoden om corrosie te bestrijden.

2.3.2 Lokaalelementen

Onder lokaalelementen (lokaal = plaatselijk) verstaat men kleine elektrische corrosie-elementjes, die zich bijvoorbeeld vormen als er op of in het metaal kleine deeltjes van een ander metaal aanwezig zijn. Ook hier heeft men dus te maken met het eerste metaal, het tweede metaal en een elektroliet. Een lokaalelement is niet principieel verschillend van een macro-element, maar slechts gradueel verschillend. Eén van de twee metalen is zeer fijn verdeeld.
Een vaak voorkomende vorm van lokaalelementen treft men aan bij metaallegeringen, die vaak bestaan uit kristallen van verschillende samenstelling.
Ook in onzuivere metalen kunnen gemakkelijk dergelijke lokaalelementen ontstaan. Dit is de reden, waarom zeer zuivere metalen in het algemeen een belangrijk betere corrosieweerstand bezitten dan onzuivere metalen.

Lokaalelementen kunnen ook ontstaan, wanneer een metaaloppervlak van buitenaf wordt verontreinigd door een ander metaal, zoals resten staalwol op een magnesiumlegering, koperslijpsel van tramdraden op aluminium winkelpuien en kooldeeltjes (roet) die zich afzetten op aluminium vliegtuigvleugels.

2.4 Verschijningsvormen van corrosie

Vooral elektrochemische corrosie kan onder verschillende verschijningsvormen optreden.

Oppervlaktecorrosie is een gelijkmatige aantasting over het gehele oppervlak van het voorwerp, waardoor het uiterlijk minder fraai wordt, doordat glansverlies optreedt. De sterkte van een constructie wordt door oppervlaktecorrosie nauwelijks beïnvloed.

Putcorrosie treedt plaatselijk op en laat soms grote delen van het oppervlak onaangetast. De plaatselijke aantasting, vaak pitting genoemd, kan echter diep inwerken en bij dunwandige voorwerpen en buizen kan deze zelfs tot perforatie leiden.

Interkristallijne corrosie is een corrosievorm, waarvan aan het oppervlak vaak niets te zien is. De corrosie vindt plaats langs de kristalgrenzen, waarbij de kristallen van het metaal zelf onaangetast blijven. De verbindingen worden verbroken, zodat het metaal letterlijk als los zand aan elkaar komt te hangen. Bij interkristallijne corrosie behoeft slechts een kleine hoeveelheid metaal te worden gecorrodeerd om toch een grote schade aan de sterkte van de constructie teweeg te brengen. Interkristallijne corrosie leidt tot breuk.

Bladdercorrosie is een speciale vorm van interkristallijne corrosie, die optreedt bij gewalst of gesmeed metaal, waarvan de kristallen in lengterichting zijn uitgerekt.

2.5 Omstandigheden die corrosie versnellen

Door verschillende omstandigheden kan een elektrochemisch corrosieverschijnsel sneller of langzamer gaan verlopen.
Voor de praktijk van de corrosieverschijnselen zijn vooral díe omstandigheden schadelijk, die een versnelling van de corrosie tot gevolg hebben. Dit zijn:

2.6 Vertragen van corrosie

Vertragen van corrosieverschijnselen kan op diverse manieren gebeuren. Wij bespreken er hier twee.

2.6.1 Inhibitoren

Onder inhibitoren verstaat men stoffen, die in staat zijn chemische of elektrochemische reacties te vertragen of zelfs geheel tot stilstand te brengen. Men noemt ze ook wel negatieve katalysatoren.
Stoffen van zeer uiteenlopende samenstelling kunnen als corrosie-inhibitor optreden. Dat zijn bijvoorbeeld oxiderende stoffen, zoals chromaten, maar er zijn ook tal van organische verbindingen (koolstofverbindingen) van ingewikkelde samenstelling, die als inhibitor kunnen werken.
Belangrijk voor de werking van een inhibitor is dat men deze voldoende lang met het metaaloppervlak in aanraking kan brengen om de corrosieverschijnselen tegen te gaan. Een inhibitor die door weer en wind wordt afgespoeld heeft weinig of geen effect.
Inhibitoren gebruikt men daarom hoofdzakelijk in gesloten systemen, zoals ketelvoedingwater, of men neemt ze op in een verflaag. Corrosiewerende pigmenten zijn voorbeelden daarvan.

Voor tijdelijke opslag van materialen zijn corrosie-inhibitoren van belang die in dampvorm werkzaam zijn, zoals VPI (Vapour Phase Inhibitor).
Deze stof, die langzaam verdampt, vult een gehele gesloten ruimte, bijvoorbeeld een gesloten verpakking, zodat daarin geen corrosie kan optreden.

2.6.2 Passiviteit

Onder bepaalde omstandigheden kan het voorkomen dat het metaaloppervlak in een toestand komt, waarin een onedel metaal vrijwel geen corrosie meer vertoont. Het metaal is dan passief geworden.
In tabel 2.1. zijn enige metalen in actieve en in passieve toestand opgenomen, waardoor men kan zien hoe een metaal door passief te worden een andere plaats krijgt in de spanningsreeks.
Passiviteit kan door een groot aantal oorzaken worden verkregen, maar in veel gevallen speelt zuurstof hierbij een rol. Er wordt dan een dun oxidelaagje op het metaal gevormd, dat als een elektrische isolator werkt, waardoor de elektrochemische verschijnselen worden afgeremd.
Zuurstofafgevende stoffen bevorderen daardoor het ontstaan van passiviteit. Dit verschijnsel treedt duidelijk op bij roestvast staal, dat na enige tijd aan de lucht te zijn blootgesteld passief wordt, maar dat veel sneller kan worden gepassiveerd door onderdompeling in een passiveermiddel, in het algemeen een oxiderende stof.
De inhibitorwerking van chromaten berust ook op de passivering van het metaaloppervlak.

2.7 Bestrijden van corrosie

Corrosiebestrijding is één van de voornaamste functies van oppervlaktebehandelingen.

2.7.1 Metaalbedekkingen

Men kan een onedel metaal met een ander metaal bedekken, waardoor de corrosie wordt tegengegaan.
Men moet daarbij onderscheid maken tussen een deklaag die edeler is dan het grondmetaal, bijvoorbeeld koper op staal of die onedeler is, bijvoorbeeld zink op staal.
In het eerste geval moet de deklaag volkomen gesloten zijn en er mag geen enkele beschadiging in voorkomen. Gebeurt dat wel, dan zal de edeler deklaag sterke corrosie van het onedele grondmetaal veroorzaken.
Men kon dit vroeger vaak waarnemen bij verchroomde autobumpers waarop roestputjes voorkomen. De nikkel-chroomlaag is edeler dan het grondmetaal staal en wanneer een porie aanwezig is zal direct roestvorming optreden.
Is het bedekkende metaal onedeler dan staal, dan zal op de plaats waar een porie aanwezig is of een beschadiging, het onedele metaal zich opofferen en het staal blijft dan beschermd. Zink op staal is daarvan het bekendste voorbeeld.

2.7.2 Organische deklagen

Eén van de meest gebruikte methoden voor het beschermen van metalen tegen corrosie is het aanbrengen van geschikte laksystemen of poedercoatings.
Deze organische deklagen ontlenen hun werking in de eerste plaats aan een goede afdekking, maar vaak bevatten ze ook nog actief corrosiewerende stoffen, zoals corrosiewerende pigmenten, waardoor de beschermende werking nog extra wordt versterkt.

2.7.3 Kathodische bescherming

Vrijwel steeds is de corrosie die bij metalen optreedt, een elektrochemisch verschijnsel, waarbij aan het metaaloppervlak kathodische en anodische plaatsen optreden. De anodische plaatsen zijn díe, waarin de metaalatomen overgaan in de ionvorm (een ion is een elektrisch geladen atoom) en daardoor in oplossing gaan.
Door volgreacties vormen zich uit het opgeloste metaal meestal onoplosbare verbindingen die neerslaan en zich als corrosieproducten afzetten. Tussen de kathodische en anodische plaatsen van het metaal bestaat een elektrische spanning, ten gevolge waarvan een elektrische stroom gaat vloeien. Door het aanleggen van een uitwendige spanning, die een tegengesteld gerichte stroom opwekt, is het mogelijk het gehele metaal kathodisch te maken, waardoor geen metaalatomen meer in oplossing kunnen gaan. Het corrosieverschijnsel stopt dan. Dit is kathodische bescherming.
Kathodische bescherming wordt vooral toegepast voor staalconstructies die ondergedompeld zijn in water of voor ondergrondse structuren. Men past kathodische bescherming ook toe voor het inwendige van tanks en chemische installaties, als de daarin aanwezige vloeistoffen zich voor deze beschermingsmethode lenen.
Kathodische bescherming kan op twee manieren worden uitgevoerd:

- met opofferende anoden
- met opgedrukte gelijkspanning.

Opofferende anoden. Onedele metalen, zoals zink en magnesium, worden in het corroderende medium in elektrisch contact gebracht met het beschermend staaloppervlak. Deze onedele metalen vormen een corrosie-element met het staal dat zij moeten beschermen. De anoden gaan in oplossing; het staal blijft beschermd.
Bij de praktische uitvoering van dit systeem gebruikt men blokken die direct op het metaaloppervlak zijn aangebracht (bijvoorbeeld op de buitenwand van schepen, of blokken die op enige afstand van de constructie zijn ondergedompeld of begraven en met het metaal in elektrisch contact worden gebracht. Dit gebeurt bij de bescherming van ondergrondse staalconstructies en pijpleidingen.

Opgedrukte spanning. Bij een andere methode van kathodische bescherming maakt men gebruik van een gelijkrichter voor het leveren van de nodige gelijkspanning en men gebruikt onoplosbare anoden. Deze methode maakt regeling van de spanning nodig, terwijl de onoplosbare anoden niet vervangen behoeven te worden. Als anoden bij kathodische bescherming met opgedrukte spanning gebruikt men vaak geplatineerde titaananoden, die praktisch geen onderhoud vergen.
Kathodische bescherming wordt nooit voor het gehele staaloppervlak gebruikt, dit zou veel te kostbaar zijn. Alleen díe gedeelten, welke door beschadigingen of andere oorzaken bloot komen te liggen, worden op deze wijze beschermd. Kathodische bescherming komt derhalve nooit in de plaats van een verfsysteem; het vormt er een aanvulling op.
Kathodische bescherming is een moeilijk vak dat als regel aan specialisten moet worden overgelaten. Experimenten op dit terrein leiden gemakkelijk tot een onvoldoende bescherming of tot een te kostbaar systeem.

© Copyright 1998 Vereniging voor Oppervlaktetechnieken van Materialen

ELEKTROCHEMISCHE CORROSIE - principe KB

Om de werking van kathodische bescherming goed te kunnen begrijpen, is het van belang te weten hoe het elektrochemische corrosieproces precies verloopt. Corrosie van metaal (staal) in de bodem of in water, is een elektrochemisch proces. Naast de elektrische verschijnselen treden ook scheikundige reacties op. Soms wordt de ene reactie veroorzaakt door de andere, of is de scheikundige reactie een gevolg van de stroomdoorgang.

Bij onderdompeling van twee elektroden van verschillende metalen, bijvoorbeeld ijzer en zink, in water (elektrolyt), waarbij deze elektroden via een stroomsterktemeter met elkaar zijn doorverbonden, gaat er een stroom lopen van het meest edele metaal naar het minst edele. Deze elektrische stroom laat zich als volgt verklaren:

Blank zink gaat in water in oplossing

Zn > Zn⁺⁺ + 2^e

Bij deze reactie komen elektronen vrij. Dit is een anodische reactie. De betreffende elektrode wordt anode genoemd. De zink-ionen treden uit de anode in de oplossing. De in het metaal achtergebleven elektronen bewegen zich door het metaal naar de +-pool. Hierdoor slaat de Ampèremeter uit. Met het ijzer gebeurt niets zichtbaars. In werkelijkheid treedt aan het oppervlak de volgende reactie op:

Waterstof –ionen + elektronen -> waterstofatomen

2H⁺ + 2^e > 2H

Deze reactie, waarbij elektronen worden gebonden, wordt een kathodische reactie genoemd. De betreffende elektrode heet kathode. Waterstofatomen + opgeloste zuurstof vormen vervolgens water.

2H + O > H₂O

De kathodische reactie kan ook als volgt worden omschreven:

Water + zuurstof + elektronen ® hydroxyl-ionen

H₂O + O + 2^e > 2 OH^-

Uit beide formules blijkt, dat aan de kathode vrije OH-ionen zijn. De omringde vloeistof zal alkalisch reageren.

Dit proces kan oneindig doorgaan, zolang er zuurstof wordt aangevoerd en de zinkelektrode blank blijft. Maar dit laatste is niet het geval. De zink-ionen reageren met de OH-ionen en vormen zinkhydroxyde

Zn⁺⁺ = 2 OH > Zn (OH)²

Op het zink ontstaat een afsluitende laag en het corrosieproces stopt. Er is dan sprake van anodische polarisatie. Er kan ook kathodische polarisatie plaatsvinden. In dat geval vormen de waterstofatomen aan de kathode een dichte laag en verhinderen de uittreding van elektronen.

Als op een metaal, bijvoorbeeld door een aanwezige walshuid, door temperatuurverschillen of door mechanische spanningen, anodische en kathodische plaatsen ontstaan en hierbij een elektrolyt aanwezig is, dan wordt gesproken van een ‘lokaal element’.

Het lokale corrosie-element heeft anodische plaatsen die oplossen en kathodische plaatsen die intact blijven. Door kunstmatig, met toevoer van elektronen, de anodische plaatsen kathodisch te maken, wordt het gehele oppervlak kathodisch en kan geen oplossing van metaal meer plaatshebben.

Dit proces wordt kathodische bescherming genoemd. De enige voorwaarde om het tot stand te brengen, is de aanvoer van voldoende elektronen. Dat kan worden bereikt door negatieve lading in de constructie te brengen, dus door de potentiaal te verlagen. De Belgische onderzoeker Pourbaix heeft vastgesteld dat staal van 25 graden Celsius beschermd is, als de potentiaal –600 mV bedraagt, gemeten ten opzichte van een H-elektrode.

Hoe dit kan worden bereikt leest u bij HOE WERKT KATHODISCHE BESCHERMING

Kathodische bescherming is een elektrochemische methode om corrosie te bestrijden van vooral stalen constructies, die zich in een geleidend medium bevinden. Onder ‘geleidend medium’ wordt verstaan water of een bodem waarin (bijna) altijd water aanwezig is.

Het systeem werd in 1824 voor het eerst toegepast. Dat gebeurde in Engeland door Sir Humphrey Davy. Houten schepen, bekleed met koperen platen, werden beschermd door middel van blokken weekijzer. Het minst edele metaal, het weekijzer, loste op, maar het koper bleef vrij van corrosie!

Deze methode wordt nog steeds toegepast. Nu zijn het stalen schepen, die worden beschermd door zinkblokken op de scheepswand aan te brengen. De toepassing van deze beschermingstechniek kwam pas in de eerste helft van deze eeuw tot volle ontplooiing. Eerst in de Verenigde Staten van Amerika en na de Tweede Wereldoorlog ook in Europa.

Bij ELECTROCHEMISCHE CORROSIE wordt uiteengezet op welke scheikundige principes de werking van kathodische bescherming is gebaseerd. Het te beschermen metaal wordt verbonden met een minder edel metaal van voldoende grootte. Hoe groter de afstand van de metalen in de spanningsreeks, hoe meer elektronen per tijdeenheid kunnen worden geleverd. Het minst edele metaal lost bij dit proces op. Het wordt als het ware ‘opgeofferd’ om het edeler metaal te beschermen. Vandaar de naam ‘opofferingsanode’ of galvanische anode.

Als galvanische anoden worden gebruikt:

• zink- en aluminiumlegeringen (voor maritieme installaties)

• magnesium- en zinklegeringen (voor landinstallaties)

De stroomafgifte door galvanische anoden wordt bepaald door:

• de potentiaal ten opzichte van de te beschermen constructie

• de weerstand van de stroomkring

De levensduur van een anode bij een bepaalde stroomafgifte hangt af van:

• de aard van het anodemateriaal

• de anodemassa

 In de meeste grondsoorten kan de stroomafgifte van galvanische anoden worden verhoogd door een speciaal materiaal, backfill, rond de anode te storten.

Kathodisch beschermen is ook mogelijk met gebruikmaking van niet-galvanische anoden. De elektronenstroom wordt dan geleverd door een externe gelijkstroombron, zoals bijvoorbeeld een accu of een gelijkrichter. Dit systeem wordt ‘opgedrukte spanning’ genoemd. De stroomafgifte kan vele malen groter zijn dan die van galvanische anoden, waardoor ook grotere oppervlakken kathodisch beschermd kunnen worden.

Als anodemateriaal wordt onder andere silicium-gietijzer of geplatineerd titaan gebruikt.

De keuze van het systeem van beschermen wordt bepaald door:

Voor een goede werking van het systeem van kathodische bescherming, moet het te beschermen object aan enige voorwaarden voldoen:

• Het object moet als primaire corrosiebescherming een kwalitatief goede bekleding hebben. Bijvoorbeeld van asfaltbitumen, polyethyleen of een epoxy-coating. Een kwalitatief goede bekleding leidt tot een grote reductie van stroom, waardoor de kans op interferentie wordt verkleind.

• Het object dient elektrisch gescheiden te zijn van aangrenzende constructies. Dit om te voorkomen dat het object in directe verbinding komt te staan met andere ondergrondse systemen, bijvoorbeeld aardingen, waaraan stroom verloren zou gaan.

Op beide voorwaarden komen in de praktijk uitzonderingen voor. Stalen palen van steigers en stalen damwanden worden niet altijd van een bekleding voorzien, omdat die bekleding bij het heien toch ernstig zou worden beschadigd. Een elektrische scheiding van bijvoorbeeld sluisdeuren ten opzichte van de elektrische aarding is praktisch niet te verwezenlijken. In deze gevallen wordt de kathodische bescherming gerealiseerd met een anode-opstelling zo dicht mogelijk bij het te beschermen (hot spot) en/of met een hoge beschermstroom.



Bron: VANDERVELDE PROTECTION 

adres: Loodstraat 44 - 2718 RW Zoetermeer

post adres: Postbus 687 - 2700 AR Zoetermeer

telefoon: 079 3611308 telefax: 079 3611278

e-mail: vdv@vandervelde.nl

Voor wie zijn klinknagels lief heeft.    Van de hand van Michel Groen.

Of te wel corrosie bestrijding op metalen schepen.

Inleiding:
Een aantal jaar geleden werden eigenaren van (varende) woonschepen in IJ-haven geconfronteerd met ernstige put vorming, niet in de dijen, maar erger, in de scheepshuid. Vlakken moesten worden gedubbeld en ook het nieuw aangebrachte staal toonde bij een volgende werf beurt ernstige putcorrosie. Ik begon me ernstig zorgen te maken, ik had al zoveel werk op mijn bovenwaterschip en als nu het onderwaterschip onder mijn noeste arbeid weg ging rotten dan kon ik beter maar drie hoog achter in de pijp gaan wonen. Dit is overigens ook niet meer te betalen.
Ik besloot er een diep gravende studie van de te maken, tenslotte had ik ook ooit nog een wetenschappelijke opleiding gevolgd. Samen met Jan Brandsen en Vivian Rayner togen wij aan het werk. Het navolgende stuk is het resultaat van lezen, meten, veel praten en heel veel koffie. U kunt er de oplossing voor het probleem in lezen en indien goed toegepast, de helling kosten dramatisch laten afnemen.

(Bij het schrijven van dit stuk heb ik dankbaar gebruikt gemaakt van de aantekeningen van M. Pool, die ze onder meer heeft opgetekend tijdens mijn lezing in "het einde van de wereld")

Het Begin:
We zijn begonnen met de waterkwaliteit, wij dachten dat hier mogelijk plotseling iets in veranderd was. Wij kwamen er achter dat het water in de IJ-haven maar ook in Havens-West en het water rond het Prinsen eiland niet zoet is maar bij tijden licht brak. Het wisselde sterk van samenstelling. Waar wij ook achter kwamen is dat de gangbare anoden, aluminium en zink niet werkten (over het gebruik van anoden later meer). Ook bleek er een bacteriële verontreiniging te bestaan die het ijzer als het ware wegvrat. Deze hebben we gelukkig nooit onder de microscoop kunnen waarnemen ondanks de vele kweken die we gemaakt hebben.
Een andere belangrijke waarneming was dat door de "Nuon" aarde op je schip, mits doorverbonden, in veel gevallen een stroom loopt van enkele tientallen milliampères.
Tegelijkertijd besloot men het teren te verbieden, waren de teer vervangers absoluut inferieur en spoten de scheepswerven met 150 bar de resten goede teer alsnog van het schip. Meestal plaatsen de werven dan ook nog eens zinkanoden die voornamelijk geschikt zijn voor zout water. Soms gebeurde het zelfs dat ze uit pure onwetendheid magnesium op het schip plaatsen met alle ellende van dien.
Alles bij elkaar een tikkende tijdbom, houdt u de vette lappen, het doorregen spek en de klok pomp staande bij. Wij weten inmiddels gelukkig beter.

Wat is corrosie?
Dit is geen gemakkelijke vraag, je hebt vele soorten voor ons zijn 4 vormen van wezenlijk belang:

Galvanische corrosie
Deze vorm van corrosie ontstaat als twee verschillende soorten metaal in een stroom geleidende (waterige) omgeving bij elkaar in de buurt komen. Hierop is de galvanische reeks gebaseerd, waarbij de "edele" metalen de onedele aantasten. Koolstof (grafiet) is het meest edel, magnesium het minst. Koper, zilver, goud, platina en bijvoorbeeld lood zijn edeler dan ijzer en ijzer is weer edeler dan zink, aluminium en magnesium. Zo tasten bijvoorbeeld koper en titanium ijzer aan en beschermt zink, aluminium en magnesium juist het ijzer. Hierop is de werking van anoden gebaseerd. Daarom worden ze ook wel offerblokken genoemd. Dit heeft dus niets met giften voor de charitatieve instellingen van de parochie van doen.
Hoe verder de metalen in deze reeks van elkaar staan hoe groter het spanningsverschil en hoe meer stroom er zal gaan lopen als ze met elkaar in het water in contact staan, de uiteindelijke hoeveelheid stroom hangt ook nog af van de waterkwaliteit en de staat van de verf.
. Het spanningsverschil tussen zink en ijzer is niet voldoende voor zoet water (dit heeft een hogere elektrische weerstand dan zout water) maar werkt perfect in zeewater. Aluminium zou juist te snel opofferen in zeewater maar werkt weer goed in zoet water. Magnesium is zo onedel dat het grote spanningsverschil, indien de anode op de huid wordt gelast de verf zal aantasten.

Elektrochemische corrosie
Bij elektrochemische corrosie gaat het om oxiderende stoffen. Voor ons is eigenlijk alleen zuurstof zelf van belang. De reactie van ijzer met zuurstof geeft het alom gehate roest. Nu heeft roest (ijzeroxide) een vervelende eigenschap, het is poreus, dwz het oxideren gaat gewoon door zolang er zuurstof voor handen is. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld aluminium, aluminium oxide is zo dicht van structuur dat het onderliggende metaal juist wordt beschermd. Dit geld ook voor roestvast staal en bijvoorbeeld chroom. Bij beschadiging van deze oxidehuid vormt zich direct weer een beschermde laag oxide. Helaas vormt dit oxide geen bescherming voor galvanische corrosie omdat dit als het ware van binnen uit gaat, dus ijzer op een aluminium schip moet geïsoleerd worden aangebracht.

Zwerfstroom corrosie
Dit is in feite de 'opgedrukt stroom" variant van galvanische corrosie. In plaats van een ander metaal zorgt een stroom bron voor corrosie. (andersom kan deze dus ook beschermend werken). Dit kan een damwand zijn die actief beschermd wordt (hierover later meer) waar u voor afmeert zonder elektrisch contact te maken. Of een vuile aarde van de gemeente door verbonden aan uw schip of een slecht geïsoleerde elektrische installatie. Deze vorm van corrosie kan kilo's ijzer per jaar kosten, en dat vaak lokaal in de vorm van putten. Dit is de gevaarlijkste vorm van corrosie op schepen, hij gaat het snelst. U kunt het zien als er plaatselijk enorme hoeveelheden oranje rode roest op de scheepshuid wordt gevormd (onderwater). Dan moet u echt iets gaan doen.

Corrosie door bacteriën
Er zijn verschillende bacteriën die ijzer kunnen aantasten, meestal gaat dit onder zuurstofloze, rottende omstandigheden, maar soms kunnen bacteriën, opgepompt uit het grondwater, een schip infecteren en zelf een lokaal zuurstofloos milieu creëren op de huid. Vooral in met sulfaten vervuilt water.

Hoe kun je meten de corrosie staat van je schip meten?
We onderscheiden hier drie gevallen, het schip corrodeert actief, het schip is neutraal of het schip is beschermd. Dit valt te meten met een goede multimeter (of volt meter) en een referentie elektrode. Een goede multimeter is een multimeter met een "hoge impedantie" of vrij vertaald: als u de spanning meet mag er eigenlijk geen stroom lopen.
Een referentie elektrode heeft altijd een vaste waarde ten opzichte waarvan je het schip meet. De waarde die je meet is onafhankelijk van de waterkwaliteit (of geleidend vermogen) omdat alleen een potentiaal of spanning meet zonder dat er nog een stroom loopt (dit speciaal voor die ongelovige Thomas die maar door bleef vragen op mijn lezing in het einde van de wereld en het nog steeds niet gelooft, meet maar eens het voltage van een accu zonder gebruiker en een accu met ingeschakelde gebruiker).
Er bestaan verschillende referentie elektroden, allemaal met verschillende waarden. Zink wordt vaak gebruikt, maar dit moet zeer zuiver zijn of Zilver en Koper in "hun" zoutoplossing zijn de besten. Voor ons voldoet echter de koperen kern van installatie draad (2,5 mm). Strip de draad over enkele cm, hang dit in het water verbind dit met bijvoorbeeld de plus van een multi-meter, verbind de min of com van de meter met het schip (goed schoon krabben, metaal moet blank, verf en roest vrij zijn) en lees af op de millivolt schaal:
1) > 650 millivolt beschermt
2) ca 650 millivolt onbeschermd
3) < 650 millivolt actief corroderend
1) Uw schip is beschermd: actief of door anoden (Afhankelijk van het anodemateriaal krijg je theoretisch de waarde voor zink/aluminium of magnesium, afhankelijk van het aantal anoden en de toestand van het schip (kwaliteit van de verf, soort verf).
2) Uw schip is onbeschermd, mogelijk zijn uw anodes op of is de stroom uitgevallen.
3) Uw schip is actief corroderend, mogelijk door zwerfstroom, een actief beschermde buurman of damwand of u schip is sterk geroest (roest lijkt de waarde omlaag te brengen).

Dit zegt nog niets over het aantal kilo's ijzer dat werkelijk verdwijnt, de snelheid van de corrosie is bijvoorbeeld afhankelijk van het zout gehalte van het water (in zeewater corrodeert het zeer snel), de hoeveelheden zwerfstroom of van andere metalen die in de buurt van het schip zich in het water bevinden en het oppervlak van de huid dat zich onbeschermd in het water bevind.. Om een idee te krijgen, onbeschermd staal corrodeert in zeewater ca 1/8 mm per m² per jaar. Dat lijkt weinig maar is nog altijd ca 1 kg/jaar! En dit gaat in de vorm van putten. Als u met kaplaarzen door het ruim moet waden dan ligt het dus niet aan een lekkende luikenkap.

Hoe kun je Corrosie voorkomen?
Verf:
Allereerst natuurlijk goede verf, dit is duur (zeker nu teer niet meer mag en teervervangers nog steeds inferieur zijn) en daarvoor moet u op de helling. Goede verf systemen zijn gebaseerd op een 1 of 2 componenten aluminium primer met een afdeklaag Biguard van Sigma is een 1 component Alu primer met een zwarte deklaag (ballumastic). Of de onvolprezen Jotun uit de offshore een twee componenten Alu primer en deklaag. Peper duur dat wel. Maar je olieplatformpje kan er weer jaren tegenaan.
Goede anodes:
Zink voor op zout water en Aluminium op zoet, op de huid lassen, kan door elkaar worden aangebracht. In half brak water (IJ-haven e.o.) werken zowel Zink als Aluminium niet, dan zou je Magnesium anoden op enige afstand (meters) onder het schip kunnen hangen, maar u dient het aantal afhankelijk te nemen van de grootte van uw schip en de staat van de verf. Bijvoorbeeld een schip van 30 mtr net van de werf komend heeft slechts 1 - 2 anodes nodig, terwijl een ongeschilderde romp van 30 meter er wel 10 kan hebben afhankelijk van het zout gehalte van het water. Hier geldt dus dat u dit zelf dient te bepalen aan de hand van het hierboven beschreven meetsysteem.
Deze methode met hangende anodes kan dus alleen bij stationerende schepen, als u gaat varen moet u ze inhalen! U moet er nooit meer hangen dan tot een gemeten waarde van ca 950 MV. Kan enige tijd duren (soms dagen) tot zich een evenwicht instelt. U kunt altijd beginnen onafhankelijk van een werf beurt met het overboord hangen van anodes (van welke soort dan ook) als u ze maar goed aard op het schip. Past u wel op want magnesium heeft een sterk ontroestende werking zodat dicht geroeste klinknageltjes nog wel eens kunnen gaan lekken. Met magnesium lint worden tanks van binnen ontroest!
Actief beschermen:
Dit kan op twee manieren, met hangende anoden onder het schip of met speciale anoden geïsoleerd aangebracht in de scheepshuid. Dit laatste systeem kost duizenden euro's. Hangende anodes kan zeer goedkoop. U heeft daarvoor slechts een simpele laboratorium voeding nodig van bijvoorbeeld 0-16 Volt en 0-5 Ampère. U laat de voeding regelen met een vaste ingestelde stroom. De voeding regelt dan de spanning afhankelijk van de waterkwaliteit en de toestand van uw verf. U kunt gebruik maken van resten staal (liefst groot oppervlak, bijvoorbeeld 5 streep plaatstaal) die u als anoden die liefst 5 meter onder uw schip hangt. Zorg voor een goede bevestiging van de stroom draad, deze moet goed geïsoleerd worden vastgemaakt aan het staal anders rot hij zeer snel af, gebruik hiervoor bijvoorbeeld het ouderwetse vlakkenvet. De stroom draad moet zelf ook goed geïsoleerd zijn en geen stroom kunnen afgeven aan het schip of het water. Hang het staal voor de zekerheid ook aan een nylon touw. De plus van de voeding verbindt u met de anode (NIET met het schip, want dan gaat uw schip als een gek roesten) en de min verbind u met de scheepshuid. Ergens bij de voeding. De voeding moet worden afgeregeld ten opzichte van het hierboven genoemde koperdraadje tot ca 950 millivolt. De eerste keer meet u uw schip rondom daarna steeds op de dezelfde plaats. Het op spanning komen kost enige tijd, dus in het begin dagelijks controleren, daarna bijvoorbeeld een keer per week.
Uiteindelijk zal het stroom gebruik iets afnemen en na 1 maand of enige maanden komt u schip op spanning en is gepolariseerd.
Tijd voor een goed biertje en lui achterover met uw rekenmachine de uitgespaarde kosten bij de toekomsten werfbeurten gaan berekenen. Het voltage op de multimeter zal afhankelijk van verschillen in waterkwaliteit, oppervlakte van de anoden en de soort anoden iets schommelen. Een slecht geschilderd schip heeft meer bescherming nodig als een goed geschilderd schip, dus de waarden voor en na een werfbeurt zullen sterk verschillen. U kunt ook met professionele anoden werken. Voor zover ik weet zijn er twee keuzes: Titanium of Silicium gietijzer. Het schijnt dat de eerste het beste werken in water zoals dat wispelturige IJ-water maar ze kunnen maar maximaal 9 Volt, Silicium wel 50 Volt!, verdragen.
Let wel, bij een professionele kathodische bescherming wordt de afgegeven stroom voortdurend bijgeregeld ten opzichte van een referentie elektrode. Dit gebeurt dus niet in het hierboven beschreven systeem en is daarom een benadering van een geregeld systeem. Dit is geen punt voor stationerende vaartuigen. U kunt meestal volstaan met een of twee hangende anodes afhankelijk van de waterdiepte. Als u heel veel vaart dan zult u wel moeten, want die anodes op sleeptouw vaart ook niet prettig. Als u vaart dan veranderd de water kwaliteit voortdurend en daar dient het systeem zich op aan te passen.
Zorg voor een goede elektrische installatie: dat wil zeggen dat u uw accu-net volledig dubbel uitvoert en niet stiekem de min op de scheepshuid omdat dit zoveel koper scheelt. Indien u uw accu's niet gebruikt koppel ze dan los. De startaccu's hebben meestal de min aan de aarde via de startmotor op het motorblok, dit is meestal niet te vermijden, u kunt het beste de via poolschakelaars de zaak isoleren, zodat alleen bij het starten/varen de verbinding bestaat. Uw sterkstroom installatie niet aarden op de gemeente aarde omdat dit vaak een koperen staaf is die in de buurt van uw ligplaats met zijn tenen in het grondwater staat. Uw schip gaat dan deze staaf beschermen, zonde. Kunt u trouwens inmiddels zelf meten! Met goede aardlekschakelaars (deze meten het verschil in vermogen tussen de fase en de nul bent u in de meeste gevallen veilig. Toch kan het wenselijk zijn te aarden (computers vinden dit heel prettig), doe dit apart op het schip of via een ijzeren pen in het water. In geval van sluiting zal er wel de nodige stroom via uw schip zijn weg zoeken naar het water en zo voor corrosie zorgen. Zet nooit de nul bij krachtstroom installaties op de huid!!!! Er bestaan natuurlijk hele mooie en vooral professionele systemen met diodes en scheidingstrafo's, maar dan moet u diep in uw buidel tasten of erg handig zijn. Let wel dat een vlak doorvoer als een standpijp nooit wordt beschermd tenzij men anodes in de pijp hangt of bevestigd. Deze pijpen dienen van dik staal te zijn gemaakt.

Conclusies:

Gezien het bovenstaande is de corrosie aanpak sterk afhankelijk van de specifieke omstandigheden van het schip. Indien u veel vaart dan is het vervelend om telkens de anodes te moeten inhalen. U kunt dan kiezen om bijvoorbeeld het stroomkastje op de wal te plaatsen dan hoeft u alleen de anodes in de buurt van het schip te brengen (bijv. aan een plastic boei hangend) en de min steeds aan te brengen of los te maken. Als u geen vaste wal aansluiting heeft dan kunt u met hangende anodes van Zn, Al of Mg werken afhankelijk van de waterkwaliteit. Of u zou met wind energie en zonne-energie uw bescherming kunnen regelen. U kunt ook u geld in goede verf investeren, maar dit zal uiteindelijk altijd duurder uitkomen.
Het gebruik van Mg anodes bij een slecht geschilderd schip is ook kostbaarder dan een actief systeem. Indien u heel veel vaart en ook geen vaste thuishaven heeft dan is mogelijk een systeem dat met anodes in de huid aangebracht werkt iets voor. Er van uitgaande dat u ook veel met een generator draait. Dit is overigens wel een heel erg kostbaar systeem, vermoedelijk bent u beter af met een goed verf systeem en anodes op het schip gelast (alleen Zn en Al) omdat u voor uw verzekering toch regelmatig de helling op moet.
Een eenduidig advies is niet te geven, maar ik zou in ieder geval gaan meten, immers meten is weten.

Amsterdam maart 2002,

Michel Groen, A/B M.S. Kwiek, Ertskade 4, 1019 BB Amsterdam